सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी बनेपछि सुर्खेत उपत्यकामा नयाँ घर निर्माण गर्ने क्रम बढेको छ। राजधानी बनेसँगै सेवा र सुविधा पनि बढ्ने आशमा उपत्यकामा घडेरी खरिद र घर निर्माणको होडबाजी नै चलेको हो। उपत्यकामा वार्षिक एक हजारभन्दा बढी नयाँ घर निर्माण भइरहेको वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले जनाएको छ।

प्रदेश राजधानी बनेपछि वीरेन्द्रनगरमा एकाएक आकर्षण बढेको हो। विषेशगरी कर्णालीका पहाडी जिल्लाबाट वीरेन्द्रनगरमा बसाइँ सरेर आउनेको संख्या बढेको छ। यस्तै व्यवसाय र रोजगारीको सम्भावना बढेसँगै वीरेन्द्रनगरमा जग्गा किन्ने र घर निर्माण पनि बढेको हो। धमाधम नयाँ घर निर्माण भएसँगै उपत्यका विस्तारै घरले भरिन थालेको हो।

विगतमा साविक कर्णाली अञ्चलबाट बसाइँ सरेर आउनेले मात्र फाटफुट रुपमा वीरेन्द्रनगरमा जग्गा खरिद गर्ने गरेका थिए। तर प्रदेशको स्थायी राजधानी घोषणा भएपछि वीरेन्द्रनगरमा घर–जग्गाको कारोबार एकाएक बढेको छ। अहिले सर्वसाधारणले धमाधम नयाँ घर निर्माण गरिरहेका छन्। यस्तै अधिकांशले भविस्यमा थप मूल्य बढ्ने आशमा अहिले नै घडेरी खरिद गरिरहेको वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले जनाएको छ। नयाँ घर निर्माणका लागि नक्सा पास गर्नेको नगरपालिका कार्यालयमा भीड नै लाग्ने गरेको छ।

धमाधम घर निर्माण र जग्गाको कारोबार वृद्धि भएपछि वीरेन्द्रनगरमा जग्गाको मूल्य एकाएक बढेको छ। जग्गा खरिद गर्नेको संख्या बढेको र उपत्यकाको खेतीयोग्य जमिन धमाधम प्लटिङ भएपछि नगरपालिकाले कित्ताकाट गर्न प्रतिबन्ध नै लगाएको थियो। तर अहिले त्यसलाई केही खुकुलो बनाइएको छ। राजधानी घोषणा भएयता बर्सेनि वीरेन्द्रनगरमा घर निर्माणका लागि नक्सा पास गर्ने र घर बनाउनेको संख्या बढ्दो क्रममा छ। वितेको आर्थिक वर्षमा मात्र वीरेन्द्रगरमा घर निर्माणका लागि नौ सय ७४ वटा नक्सा पास भएका छन्। यस अवधिमा उपत्यकामा पाँच सय ७५ वटा नयाँ घर निर्माण सम्पन भएको तथ्यांक नगरपालिकासँग छ।

अधिकांशले नक्सा नै पास नगरेर घर निर्माण गरिरहेका छन्। प्रशासनिक झन्झट र खर्चिलो हुने भन्दै अधिकांशले नगरपालिकामा नक्सा नै पास नगराएर घर बनाउनेको संख्या पनि धेरै छ। नक्सा पास नगरेर पनि घर निर्माण भइरहेको भन्दै नगरपालिकाले वर्षमा एक हजारभन्दा बढी नयाँ घर उपत्यकामा थपिँदै गएको अनुमान गरेको छ। ‘पहिलाकोभन्दा घर निर्माणको दर निकै बढेको छ, राजधानी भएपछि सबैको आकर्षण बढ्यो’, नगरपालिकाको भवन तथा बस्ती विकास उपशाखाका अमिन मोहन कार्कीले भने,‘राजधानी बनेपछि यहाँ सेवा र सुविधाको अपेक्षा धेरै छ, यसले बसाइँ सरेर आउनेको संख्या बढ्यो।’ उनका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७४÷०७५ मा उपत्यकामा घर निर्माणका लागि आठ सय ३१ वटा नक्सा पास भएका थिए। त्यहीवर्ष पाँच सय ७६ घर निर्माण सम्पन्न भएको नगरपालिकाले जनाएको छ।

राजधानी बनेको डेढ वर्षमै उपत्यका घरले भरिएको छ। सबैभन्दा बढी नयाँ घर वीरेन्द्रनगरको उत्तरगंगा र लाटीकोइली क्षेत्रमा बनेका छन्। त्यहाँ घडेरीको कारोबार पनि बढी छ। कतिपयले नक्सा नै पास नगरेर घर बनाउने गरेका छन्। यसले गर्दा सबै तथ्यांक नगरपालिकासँग हुँदैन। घर निर्माणको क्रम बढेको र घडेरीका रूपमा जग्गा बिक्री हुन थालेपछि वीरेन्द्रनगर उपत्यकामा खेतीयोग्य जमिन घट्दै गएको छ।

पछिल्लो समय आफूखुसी बाटो खन्ने र जग्गा प्लटिङ गर्नेक्रम बढेकाले पनि उपत्यका विस्तारै कुरुप हुँदै गएको छ। यसअघि निर्माण भएको उपत्यकाको गुरुयोजना अहिले अलपत्र छ। गुरुयोजनाअनुसार काम नहुँदा नगरको सुन्दरतामा नै कमी आएको छ। यसैबीच नगरपालिकाले अबको दुई महिनाभित्र व्यवस्थित सहरीकरण र बस्ती विकासका लागि गुरुयोजना ल्याउने जनाएको छ। मेयर देवकुमार सुवेदीले प्रदेश राजधानीलाई व्यवस्थित गर्न गुयोजना ल्याइने जानकारी दिए।